Bieganie potrafi być jednocześnie najlepszym przyjacielem i najgroźniejszym wrogiem skóry. Z jednej strony regularny wysiłek poprawia krążenie, a lepiej ukrwiona skóra wolniej się starzeje. Z drugiej — słońce przyspiesza procesy starzenia, a pot sprzyja trądzikowi. Nie najlepiej wypadają też stopy: u wielu biegaczy są pełne odcisków, pęcherzy i śladów grzybicy.
Nikt nie rzuci treningów tylko po to, by oszczędzić cerę. Dlatego zamiast rezygnować z biegania, warto nauczyć się chronić skórę tam, gdzie sport daje jej w kość — dosłownie od stóp do głów.
Pod słońcem: ochrona przed promieniowaniem UV
Z badań opublikowanych w „Archives of Dermatology” wynika, że maratończycy są bardziej narażeni na czerniaka — złośliwy nowotwór skóry. Teoretycznie można biegać po zmroku albo w klubie fitness, żeby ograniczyć kontakt ze słońcem, ale w polskich warunkach klimatycznych to zwykle przesadna ostrożność.
Kto trenuje dużo w słońcu, powinien pamiętać o kremach z wysokimi filtrami. Prof. Elizabeth K. Hale, dermatolog z New York University, zwraca uwagę, że wśród biegaczy często spotyka raka kolczystokomórkowego (płaskonabłonkowego) — nowotworu, który chętnie atakuje odsłonięte części ciała: ręce, szyję i koniuszki uszu. To właśnie te miejsca trzeba w słoneczne dni smarować szczególnie starannie.
Jak się chronić przed słońcem
- Wybierz lekki, nietłusty krem z filtrem. Minimum SPF powyżej 30, a przy jasnej karnacji nawet 50. Powinien działać w szerokim spektrum, czyli blokować zarówno UVA, jak i UVB.
- Sięgnij po filtr w sztyfcie. Nie spływa wraz z potem i nie szczypie w oczy.
- Osłoń głowę i oczy. Czapka z daszkiem oraz okulary przeciwsłoneczne to dodatkowa warstwa ochrony.
- Postaw na odzież z ochroną UV. Warto szukać ubrań z metką potwierdzającą blokowanie promieniowania ultrafioletowego.
- Unikaj południa. Treningi w samo południe oznaczają najsilniejszą ekspozycję na słońce.
Po ziemi: jak dbać o stopy
Stopy biegaczy rzadko wyglądają jak z reklamy — pęcherze, odciski i grzybica to ich codzienność. Winne są dwa główne czynniki: wilgoć i tarcie. Pęcherze powstają wskutek tzw. szybkiego tarcia, natomiast powolne, wielokrotne ocieranie tego samego miejsca z czasem prowadzi do powstawania odcisków.
Dodatkowo wilgoć, która nie jest odprowadzana na zewnątrz — na przykład gromadząca się między palcami — może powodować tzw. macerację skóry. Zewnętrzne warstwy ulegają wówczas uszkodzeniu, jaśnieją i stają się bardziej podatne na zakażenia grzybicze.
Jak się chronić w okolicy stóp
- Noś skarpetki odprowadzające wilgoć. Sprawdzą się modele polipropylenowe lub wełniane.
- Stosuj talk lub puder do stóp dla sportowców. Pomaga utrzymać suchość i ogranicza ryzyko grzybicy.
- Przed dłuższym biegiem posmaruj newralgiczne miejsca wazeliną. Szczególnie boki palców i pięty — to tam najczęściej tworzą się pęcherze.
- Przewietrz stopy po treningu. Zaraz po biegu ściągnij skarpetki, żeby skóra mogła odetchnąć.
- Pielęgnuj odciski. Delikatnie zmiękcz i zetrzyj zewnętrzną warstwę pumeksem.
- Reaguj na niepokojące objawy. Jeśli odciski są grube, a pod nimi widać ciemne zasinienie — co może świadczyć o ranie lub infekcji — najlepiej skonsultować się z lekarzem albo podologiem.
Krostki: trądzik i zapalenie mieszków włosowych
Wysiłek fizyczny poprawia krążenie, dzięki czemu skóra robi się przyjemnie zaróżowiona i jędrniejsza. Niestety wielu biegaczy mierzy się z trądzikiem — bakterie bytujące normalnie na skórze zostają uwięzione w porach przez sebum i pot. Częstym problemem sportowców bywa też zapalenie mieszków włosowych, które daje o sobie znać wysypem czerwonych krostek.
Jak się chronić przed krostkami
- Wykąp się zaraz po treningu. Im krócej bakterie zostają na skórze, tym mniejsze ryzyko wyprysków.
- Myj dokładnie najbardziej narażone miejsca. Twarz, ramiona i plecy to obszary, które u biegaczy najczęściej atakuje trądzik — czyść je wodą z mydłem przez co najmniej 20–30 sekund. Warto pamiętać, że zaledwie 5% ludzi myje się wystarczająco długo, by faktycznie pozbyć się bakterii.
Otarcia: jak zapobiegać podrażnieniom
Ocieranie skóry o skórę oraz drażnienie jej przez źle dopasowaną odzież prowadzi do bolesnych podrażnień. Otarcia pojawiają się najczęściej pod pachami, pod biustem, po wewnętrznej stronie ud, a u mężczyzn także na sutkach. Wilgoć — z potu lub deszczu — jeszcze pogarsza sytuację.
Jak się chronić przed otarciami
- Dobierz dobrze dopasowane ubranie. Strój nie powinien wbijać się w skórę ani mieć drażniących szwów, za to musi sprawnie odprowadzać wilgoć.
- Smaruj wazeliną miejsca narażone na ocieranie. To prosty sposób, by zapobiec otarciom.
- Wykorzystaj wazelinę także po fakcie. Nałożona na już otarte miejsca łagodzi ból.
Przybornik biegacza: co warto mieć pod ręką
Kilka niedrogich produktów pomoże utrzymać skórę w dobrej kondycji.
| Produkt | Do czego służy | Cena |
|---|---|---|
| Skarpety X-Socks Marathon | Świetnie odprowadzają pot, chronią przed grzybami i bakteriami oraz stabilizują stopę | 75 zł |
| Krem z filtrem UV Solecrin (Iwostin) | Wodoodporny, nie spływa z potem, chroni przed UVA i UVB | 25 zł |
| Wazelina biała Ziaja | Niedroga, a skuteczna w zapobieganiu otarciom i pęcherzom | ok. 2 zł |
| Zestaw plastrów Salvequick Foot Care | Plastry na otarcia pięt i palców | 17 zł |
| Chusteczki antybakteryjne AA Therapy | Przydadzą się z dala od prysznica | ok. 5 zł |
Szybki patent: tran na skórę
Na koniec prosta wskazówka dla tych, którzy chcą zadbać o skórę od środka: warto sięgnąć po tran. Poprawia kondycję serca, ułatwia koncentrację, a dodatkowo wspomaga ochronę skóry przed szkodliwym działaniem słońca.
Podsumowanie
Bieganie nie musi oznaczać poświęcenia urody skóry. Cztery główne zagrożenia — słońce, problemy ze stopami, trądzik i otarcia — można skutecznie ograniczyć dzięki krem z filtrem, dobrze dobranym skarpetkom i odzieży, wazelinie oraz higienie zaraz po treningu. Garść tanich produktów w przyborniku i nawyk mycia się tuż po biegu wystarczą, by skóra wytrzymała kolejne kilometry w dobrej formie.
