Trening do biegu na 5 km: plany na złamanie 30, 25 i 20 minut

Trening do biegu na 5 km: plany na złamanie 30, 25 i 20 minut

Jak złamać 30, 25 lub 20 minut na 5 km? Tempo docelowe 5:50, 4:50 i 3:50 min/km, 5-tygodniowy plan na 30 minut, kluczowe treningi i regeneracja.

Żeby złamać 30 minut na 5 km, trzeba celować w tempo 5:50 min/km, na 25 minut – 4:50 min/km, a na 20 minut – 3:50 min/km. Trening do biegu na 5 km to program dobrany do jednego z tych progów: „piątkę” da się ukończyć niemal z marszu, ale dobry wynik wymaga przygotowań według planu. Poniżej opis trzech poziomów, 5-tygodniowy plan na 30 minut, kluczowe treningi i zasady regeneracji.

Trening do biegu na 5 km poniżej 30 minut

  • Tempo docelowe: 5:50 min/km.
  • Dla kogo: dla osób, które biegają tygodniowo około 10 km i bez wysiłku pokonują 1 km w czasie od 6:00 do 6:20.

Granica 30 minut na 5 km to cel dla debiutantów, dla biegaczy wracających po dłuższej przerwie oraz dla tych, którzy biegają od jakiegoś czasu, ale wyłącznie rekreacyjnie. Start zaplanowany z wyprzedzeniem pomaga przyzwyczaić się do treningu, w którym zmieniają się rodzaje jednostek. Po 5 tygodniach regularnych treningów szybkościowych biegacz utrzymuje wyższe tempo niż wcześniej, bez dławienia się wysiłkiem.

Sprawdzian tempa

Test gotowości do złamania 30 minut to 4–5 odcinków po 1000 m w tempie nieco szybszym niż 6 min/km, z 2-minutowym truchtem po każdym powtórzeniu. Jeśli ten trening nie sprawia problemu, podobne tempo da się utrzymać na całych 5 km. Sprawdzian warto powtarzać przez pierwsze 2 tygodnie przygotowań oraz na 10 dni przed zawodami.

Tempówki

Tempówka to umiarkowanie ciężki bieg w stałym tempie. Schemat jest prosty:

  1. 10 minut rozgrzewki.
  2. 5 minut stopniowego przyspieszania, żeby wejść w szybsze tempo.
  3. 10–20 minut biegu w umiarkowanie ciężkim tempie.

Czas tempówki wydłuża się z tygodnia na tydzień, aż dojdzie do 30 minut.

Trening uzupełniający

W tygodniu jeden dzień jest przeznaczony na odpoczynek, a jeden na trening aerobowy. Na zmianę z treningiem aerobowym wykonuje się trening plyometryczny, czyli oparty na rozciągnięciu mięśnia i jego natychmiastowym szybkim skurczu, oraz stretching.

Przykładowy trening plyometryczny – każde ćwiczenie przez 10–30 sekund:

  • pajacyki,
  • wysokie unoszenie kolan w marszu,
  • skipy,
  • wyskoki z przysiadu,
  • wyskoki z wykroku (start w wykroku, wyskok w górę i zmiana nóg w powietrzu),
  • podskoki na jednej nodze.

Stretching zajmuje 10–15 minut i może się składać z kilku pozycji jogi, np. przyciągania kolan do klatki piersiowej, niskiego wykroku, psa z głową w dół i deski.

CZYTAJ  Trening interwałowy 1200 metrów na poprawę szybkości

Plan treningowy na złamanie 30 minut w biegu na 5 km

Pięciotygodniowy program poprawia szybkość i wytrzymałość tempową.

TydzieńPon.Wt.Śr.Czw.Pt.Sob.Niedz.
1wolneSzybkość: 6 × 400 m w 2:15–2:20, przerwa 1:30 minLuźny: 3–6 kmTempo: 2 × 1 km w 6:30, przerwa 30 swolneLuźny: 4–6 kmDługi: 6 km
2wolne8 × 400 m w 2:15–2:20, przerwa 1:30 min4–6 km2 km w 13:00wolne4–6 km7 km
3wolne4 × 800 m w 4:35–4:40, przerwa 1:30 min4–6 km2 × 2,5 km w 15:30, przerwa 30–45 swolne4–6 km9 km
4wolne5 × 800 m w 4:35–4:40, przerwa 1:30 min4–6 km5 km w 30 minwolne4–6 km7 km
5wolne2 × 1,5 km w 9:00, przerwa 1:30 min4–6 km6 × 400 m w 2:25, przerwa 30–45 swolne3–5 kmZAWODY

Jak czytać plan na 30 minut

  • Wolne – dzień odpoczynku albo joga, trening siłowy lub aktywność aerobowa, np. 60 minut jazdy na rowerze, pływania czy treningu na orbitreku.
  • Szybkość – każde powtórzenie biegnie się nieco szybciej niż tempo docelowe, z wyjątkiem tygodnia startowego, w którym oswaja się organizm z zakładanym tempem. Przerwy wypełnia trucht, a przed treningiem robi się około 3 km rozgrzewki.
  • Luźny bieg – poprawia wydolność układu krążenia i oddechowego; biegnie się w tempie pozwalającym swobodnie rozmawiać.
  • Tempo – bieg o około 20 sekund na kilometr wolniejszy niż tempo startowe, poprzedzony 2–3 km rozgrzewki.
  • Długi bieg – buduje kilometraż i wytrzymałość; tempo o około 50 sekund wolniejsze niż startowe, czyli około 7 minut na kilometr.

Trening do biegu na 5 km poniżej 25 minut

  • Tempo docelowe: 4:50 min/km.
  • Dla kogo: dla osób, które regularnie biegają po 10 km i potrafią przebiec kilometr w czasie 4:30–5:00.

Złamanie 25 minut na 5 km to przejście do wyższej ligi. Tego wyniku nie da się osiągnąć z marszu – wymaga większego kilometrażu i chęci do ścigania się, choćby z samym sobą. Pomaga trening angażujący różne rodzaje włókien mięśniowych. Celem przygotowań jest mocna końcówka (przy minimalnie wolniejszej połowie dystansu), oswojenie się z podbiegami i umiejętność utrzymania narzuconego tempa.

Szybka druga połowa

Bieganie szybciej niż planowane tempo startowe przygotowuje do mocnego pokonania drugiej części dystansu. Dwa razy w tygodniu, po lekkim treningu albo biegu w stałym tempie, wykonuje się 10 odcinków po 200 m. Pierwszy w tempie na 5 km, każdy kolejny szybciej, a ostatni najszybciej. Przerwa to 200 m truchtu.

CZYTAJ  Śmierć, alkohol i ręka córki – 20 ciekawostek o maratonie

Drugi trening na 3 tygodnie przed zawodami: 2 km w tempie docelowym, 5 minut truchtu, a potem 5 × 300 m o 10–15 s szybciej niż tempo docelowe, ze 100 m truchtu w przerwach.

Zrywy w każdym biegu

W treningu na 25 minut nie ma miejsca na bezmyślne bieganie – nawet spokojny bieg powinien przygotowywać układ energetyczny do wysiłku na zawodach. Po każdych 5 minutach swobodnego biegu wykonuje się 30-sekundowy zryw, który z każdym kolejnym kilometrem ma być o 5–10 s szybszy.

Siła na podbiegach

Mięśnie, stawy i ścięgna najlepiej wzmacniają podbiegi, czyli naturalna siłownia biegacza. Uzupełnieniem są ćwiczenia siłowe: przysiady na jednej nodze, wykroki w bok i wchodzenie na ławkę.

Tydzień startowy: przyspieszanie na ostatnim kilometrze

Ostatni tydzień przed startem uczy przyspieszania w drugiej połowie dystansu.

DzieńTrening
Poniedziałekwolne
Wtorek2 km rozgrzewki, potem 2 × 1 km w czasie 5:00–5:20, przerwa 30–45 s truchtu
Środa4–6 km luźnego biegu
Czwartek2 km luźnego biegu, 6 × 400 m w czasie 2:00 z przerwą 1:30, na koniec 2 km luźnego biegu
Piątekwolne
Sobota3–5 km luźnego biegu
Zawody15–20 minut rozgrzewkowego truchtu, 5–10 minut rozciągania, 5–10 minut skipów, potem 4–6 × 100 m wydłużonym krokiem na 80% maksymalnych możliwości z przerwą 40 s

Trening do biegu na 5 km poniżej 20 minut

  • Tempo docelowe: 3:50 min/km.
  • Dla kogo: dla osób, które regularnie biegają do 15 km i swobodnie pokonują 1 km w czasie od 3:45 do 3:55.

Wynik poniżej 20 minut na 5 km to cel dla zawodników gotowych mierzyć się z własnymi słabościami – wymaga sporo potu i odporności na ból. Przed rozpoczęciem przygotowań warto sprawdzić, czy ten cel jest realny: 5 minut biegu w tempie o około 5–10 sekund szybszym niż 4 min/km, odpoczynek i powtórka. Jeśli tempo udaje się utrzymać, można celować w granicę 20:00.

Starty kontrolne

Przy dobrej kondycji o wyniku decydują szczegóły. Najlepszym sposobem na wychwycenie słabych punktów i ich poprawienie jest start w kilku zawodach.

Trening w grupie

Trening w grupie dodaje pewności siebie na zawodach. Gdy partnerzy z treningów przyspieszają, łatwiej się do nich podłączyć, bo wiadomo, że ich tempo jest w zasięgu – wszyscy wykonywali ten sam trening. Grupa może wcześniej ustalić, kto, kiedy i w jakim tempie prowadzi bieg. Na ostatnich metrach każdy zostaje sam ze swoim zmęczeniem, ale rywalizacja wewnątrz grupy dodatkowo motywuje.

CZYTAJ  3 triki, dzięki którym będziesz biegać lepiej

Metoda ABC na kryzysy

Ambitny cel oznacza zarówno dni, w których siły wydają się niewyczerpane, jak i chwile zwątpienia. Na takie momenty przydaje się metoda ABC (ang. attitude, breathing, cadence – nastawienie, oddech, kadencja): gdy przed zawodami przychodzi kryzys, trzeba zmienić nastawienie, uspokoić oddech i szybciej przebierać nogami.

Szybkość w terenie

Trening szybkości jest skuteczniejszy w terenie niż na płaskiej trasie, bo teren dodatkowo zmusza ciało do utrzymywania równowagi i pokonywania przeszkód.

Trzy kluczowe treningi na 20 minut

Trzy jednostki, które pomagają przekroczyć metę z nowym rekordem na 5 km:

TreningJak go wykonaćKiedy
5 × 800 mNa początek 20 s biegu w tempie nieco wolniejszym niż tempo na 5 km, potem 5 × 800 m w czasie około 3:10, w przerwach 90 s truchtu.5 tygodni oraz 3 tygodnie przed zawodami
8 × 500 mOdcinki po 500 m w czasie 1:55 (3–4 serie). Kolejne powtórzenia o 5–10 s szybciej, ostatnie ma być najszybsze. Przerwa 1 minuta.miesiąc oraz 2 tygodnie przed zawodami
3 × 1500 mKażdy odcinek poniżej 5:45, w przerwach 90 s truchtu lub marszu.2,5 tygodnia przed zawodami

Regeneracja w trakcie przygotowań do 5 km

Intensywny trening na 5 km mocno obciąża organizm, dlatego w okresie przygotowań regeneracja wymaga szczególnej uwagi:

  • Masaż – codziennie przez 10 minut, np. wałkiem lub piłeczkami tenisowymi. Gdy mięśnie są wyraźnie spięte, sesję warto wydłużyć.
  • Zimna kąpiel „10 na 10” – po treningu tempowym około 10 minut schładzania mięśni w wodzie o temperaturze około 10°C.
  • Stretching – po każdym treningu rozciąganie mięśni czworogłowych, pośladkowych i łydek.
  • Nogi w górze – po biegu około 10 minut z uniesionymi nogami.
  • Aktywność aerobowa – 30 minut ćwiczeń aerobowych pomaga usunąć produkty przemiany materii powstałe podczas treningu.
  • Odpoczynek – wzrost tętna spoczynkowego o 10% lub więcej to sygnał, że organizm potrzebuje odpoczynku.
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

You May Also Like