Jak trenować w upale? Patenty na bieganie latem

Jak trenować w upale? Patenty na bieganie latem

W upale biegaj wolniej, rano lub wieczorem, z kremem SPF 50 i zapasem wody. Zobacz, jak chronić skórę, uniknąć udaru cieplnego i schłodzić ciało.

Trening w upale wymaga wolniejszego tempa, biegania wcześnie rano lub wieczorem, kremu z filtrem SPF 50 i regularnego picia. Bieganie w upale to wysiłek przy wysokiej temperaturze i silnym nasłonecznieniu, który obciąża układ krążenia i termoregulację oraz naraża skórę na promieniowanie UV. Poniżej opisujemy, jak chronić skórę, jak zaplanować trening w gorące dni i jak rozpoznać ryzyko udaru cieplnego.

Słońca nie da się wyprzedzić ani przechytrzyć — dotyczy to także biegaczy osiągających rekordowe czasy. Przy bieganiu w pełnym słońcu trzeba stosować środki zapobiegawcze, które chronią przed poparzeniami, a w dłuższej perspektywie przed chorobami skóry. Dr Edyta Engländer, dermatolog z gabinetu WellDerm, która sama biega, opisuje działanie słońca tak: zaczerwieniona skóra i rozszerzone naczynia krwionośne to typowa reakcja na promienie słoneczne, a wraz z nią rośnie ryzyko chorób skóry.

Choroby skóry: niedoceniane zagrożenie dla biegaczy

Czerniak złośliwy to najgroźniejsza postać raka skóry — rocznie rozpoznawano go wtedy u blisko 200 tysięcy osób. Na zachorowanie najbardziej narażeni są ludzie, którzy często i długo przebywają na dworze, a u biegaczy to codzienność. Mimo to biegacze rzadko pamiętają o kremach ochronnych: bardziej zajmują ich rzeczy, które od razu wpływają na jakość biegu, takie jak buty czy napój energetyczny.

Raport opublikowany w 2005 roku wykazał, że 85% osób trenujących na świeżym powietrzu w ogóle nie stosuje kremu przeciwsłonecznego. Biegacze, którzy zwykle omijają zadymione lokale i niezdrowe jedzenie, często lekceważą ryzyko związane z bieganiem w słońcu.

Ciężki trening a odporność skóry

Ciężki i długi trening osłabia funkcje układu odpornościowego, przez co biegacze są bardziej podatni na różne choroby. Gdy ciało jest wystawione na słońce podczas biegu, skóra ulega uszkodzeniu, a ryzyko nowotworu rośnie.

Według dr Engländer duża ekspozycja na słońce zawsze szkodzi, więc biegacze — jak wszyscy, którzy przebywają w słońcu — powinni stosować odpowiednią ochronę. Dermatolog zwraca uwagę, że czerniak rozwija się najczęściej na skórze niezmienionej, a rzadziej na znamionach, dlatego chronić trzeba całe ciało, a nie tylko pieprzyki.

Krem z filtrem: jak chronić skórę w upale

  • Wybierz filtr co najmniej SPF 50. Większość kremów chroni przed promieniowaniem UVB, ale tylko lepsze produkty zabezpieczają również przed UVA. Przed zakupem sprawdź, czy krem chroni przed oboma rodzajami promieniowania.
  • Nałóż krem minimum 20 minut przed wyjściem. Dopiero wtedy ochrona jest skuteczna.
  • Przy treningu dłuższym niż 2 godziny ponów aplikację. Wodoodporna formuła sprawdza się u biegaczy najlepiej, ale i ona nie wystarczy na bieg w upale trwający ponad dwie godziny.
  • Przy obfitym poceniu nakładaj krem jak najczęściej — to zalecenie dr Engländer. W upalny dzień warto zabrać na trening małą, podróżną tubkę kremu.
CZYTAJ  Biegacz a leki przeciwbólowe: kiedy je brać i jak dawkować?

Ubiór na trening w pełnym słońcu

Na upał najlepszy jest podkoszulek do biegania albo stanik sportowy — żadna bluza ich nie zastąpi. Zwykły T-shirt nie jest jednak idealny, zwłaszcza gdy szybko się nagrzewa. Biała bawełniana koszulka daje ochronę odpowiadającą filtrowi 4, a po przepoceniu ta ochrona jeszcze spada.

Najlepsza jest odzież biegowa, która ma na metce informację o ochronie przeciwsłonecznej — oznacza to, że materiał osłania skórę przed promieniowaniem UVA i UVB. Ulubione ubrania do biegania można też wyprać w specjalnym środku, który wnika we włókna i nadaje im właściwości ochronne nawet na poziomie filtra 30; taki efekt utrzymuje się przez 20 prań. Prostsze rozwiązanie, z którego korzysta wielu biegaczy, to krem z filtrem nałożony pod ubranie.

Kolor ubrania ma znaczenie

W jasnych kolorach jest chłodniej, ale im ciemniejsza odzież, tym mniej promieni UV przepuszcza. Właściwy strój ma też znaczenie dla odparowywania potu, którego organizm w wysokiej temperaturze wydziela więcej niż zwykle.

Miejsca wymagające szczególnej ochrony

Na szkodliwe działanie słońca najbardziej narażone są usta, ramiona, czubki uszu i głowa. Dr Engländer nazywa je „tarasami słonecznymi” twarzy, bo promienie padają na nie pod największym kątem. Te miejsca najczęściej ulegają poparzeniom i są najbardziej zagrożone rakiem skóry, dlatego warto stosować podwójną ochronę: pomadkę ochronną lub krem oraz odpowiednią odzież.

  • koszulka z rękawami,
  • okulary z filtrem,
  • czapka — najlepiej z osłoną karku zamiast zwykłej z daszkiem.

Elementy te można ze sobą łączyć.

Witamina D: lepiej z talerza niż z opalania

Według badań ponad 75% populacji ma niedobór witaminy D, nazywanej witaminą słoneczną. Biegacze często tłumaczą tym zbyt intensywną opaleniznę. Słońce nie jest jednak jedynym źródłem witaminy D. Dr Engländer wyjaśnia, że nie trzeba długo przebywać na słońcu — wystarczy kilka minut dziennie, by organizm wytworzył odpowiednią dawkę. Dłuższe opalanie nie daje już korzyści, za to zwiększa ryzyko poparzeń i chorób skóry.

CZYTAJ  Cordyceps – grzyb, który podnosi wydolność. Czy działa?

Żywność i suplementy są równie skuteczne jak słońce, a przy tym bezpieczniejsze. Rezygnowanie z kremu ochronnego po to, by „wchłonąć” więcej witaminy D, jest nierozsądne. Lepiej uzupełniać niedobory dobrze zbilansowaną dietą: dobrym źródłem witaminy D są ryby, jajka i produkty mleczne. Pomocny bywa też tran w kapsułkach.

Udar cieplny: czym grozi bieganie w gorące dni

Choroby skóry to nie jedyne ryzyko związane z bieganiem w upale. Wyższa temperatura zmusza organizm do większego wysiłku. Groźną dolegliwością biegaczy związaną z gorącem jest udar cieplny — stan, w którym w ciele gromadzi się za dużo ciepła, a mechanizmy termoregulacji przestają działać prawidłowo. Udar nie dotyczy wyłącznie odwodnionych zawodników: może go wywołać także wysoka wilgotność, a przede wszystkim przetrenowanie.

Przegrzanie organizmu daje charakterystyczne objawy:

  • gorączka,
  • przyspieszony puls,
  • omamy,
  • ustanie pocenia się,
  • dreszcze,
  • w skrajnych przypadkach utrata przytomności.

Takich sygnałów nie wolno lekceważyć, bo skutki udaru mogą zagrażać zdrowiu i życiu. Już przy temperaturze powyżej 30 stopni Celsjusza ciało podczas biegu pracuje znacznie intensywniej — zawodnicy porównują swoje samopoczucie w takich warunkach do rozgotowanych ziemniaków.

Jak zaplanować trening w upale

Rezygnacja z treningów w upalne dni oznaczałaby zmarnowanie kilku miesięcy ciężkiej pracy. Żeby trening nadal przynosił efekty, trzeba go jednak przeplanować z uwzględnieniem wysokiej temperatury.

  • Aklimatyzacja trwa od 8 do 14 dni. W tym czasie ciało uczy się obniżać tętno i temperaturę oraz wydzielać więcej potu. Długość i intensywność treningów można zwiększać stopniowo.
  • Biegaj wolniej niż w chłodne dni. Nawet bez przyspieszania bieg w upale mocno obciąża organizm, a forsowanie się prowadzi do wyczerpania.
  • Dostosuj dystans. Plan treningowy w upale warto skorygować także pod kątem pokonywanych kilometrów.
  • Poinformuj kogoś o trasie, a najlepiej biegaj w towarzystwie — jest raźniej i bezpieczniej.

Wybierz porę dnia i trasę w cieniu

Większość biegaczy unika upału, trenując w chłodniejszych porach dnia: przed wschodem lub zachodem słońca albo tuż po nich, gdy temperatura jest niższa niż w środku dnia. Najlepiej nie biegać między godziną 11 a 15, bo promieniowanie słoneczne jest wtedy najbardziej szkodliwe.

Jeśli bieganie o świcie czy po zmroku nie wchodzi w grę, wybieraj ścieżki i szlaki pod drzewami, na przykład w lesie lub w parku. Cień ogranicza dodatkowe nagrzewanie ciała przez słońce.

CZYTAJ  Czy adaptogeny pomagają na sen? Fakty vs. mity

Nawadniaj się przed, w trakcie i po treningu

Woda jest niezbędna przy tak dużym wysiłku, jakim jest bieganie w upale. Picie przed treningiem, w jego trakcie i po nim to podstawa utrzymania równowagi organizmu. Odwodnienie może przyczynić się do udaru cieplnego, a odpowiednia ilość płynów chroni też skórę przed wysuszeniem. Nie należy jednak przesadzać w drugą stronę i pić ponad potrzebę. Specjaliści zalecają spożycie około 4,5 litra płynów przy pracy fizycznej w upale.

Kiedy ryzyko udaru cieplnego rośnie

Niektórzy biegacze wyjątkowo źle znoszą wysoką temperaturę. Ryzyko udaru cieplnego zwiększają:

  • zaburzenia snu,
  • szybkie męczenie się,
  • zbyt długi trening,
  • uderzenia gorąca,
  • długie przebywanie na słońcu przed biegiem,
  • zmniejszona potliwość,
  • gorączka lub choroba.

Udar cieplny: mity i fakty

MitFakt
Udar cieplny zdarza się tylko przy upale i dużej wilgotności.Udar może wystąpić nawet przy umiarkowanej pogodzie, jeśli biegacz jest przetrenowany.
Zagrożeni są tylko odwodnieni biegacze.Wysoka wilgotność i duży wysiłek mogą wywołać udar także u dobrze nawodnionych biegaczy.
Udar grozi tylko na długich dystansach.Krótsze, ale szybkie i ciężkie biegi (5–10 km) również mogą doprowadzić do udaru.

Patenty na schłodzenie ciała podczas biegu

Lodowa bandana

Denise Jones, nazywana „matką chrzestną” wolontariuszy ultramaratonu Badwater, przez lata szukała najlepszego sposobu na chłodzenie uczestników biegu. Jej rozwiązanie: rozłóż chustkę w kształt rombu, tuż pod górnym wierzchołkiem ułóż w poprzek rząd kostek lodu, zwiń bandanę jak naleśnik i zawiąż wokół szyi. Według Jones to najskuteczniejszy sposób chłodzenia zawodników, jaki znaleźli.

Lodowa głowa

Połóż kilka kostek lodu na kawałku gąbki, ostrożnie umieść całość na głowie i przykryj czapką. Topniejący lód przesiąka przez gąbkę i chłodzi głowę, a woda spływa cienką strużką po karku i plecach. Ten sposób wymyślili uczestnicy zawodów Ironman Arizona.

Czapka z lodówki

Namocz czapkę w wodzie i schowaj ją do lodówki na co najmniej pół godziny, a najlepiej na całą noc. Najlepiej sprawdzają się stare czapki bejsbolowe, bo dłużej trzymają wilgoć niż nowe, uszyte z włókien technicznych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

You May Also Like