Jak zacząć biegać? Poradnik dla początkujących

Jak zacząć biegać? Poradnik dla początkujących

Jak zacząć biegać? Od marszobiegu 3 razy w tygodniu: 10-tygodniowy plan, rozgrzewka, postawa biegowa, reguła 10%, motywacja i dobór butów.

Bieganie najlepiej zacząć od marszobiegu w spokojnym tempie, trzy razy w tygodniu, z dniem przerwy między treningami. Marszobieg to trening, w którym odcinki marszu przeplata się fragmentami biegu, a udział biegu stopniowo rośnie. Poniżej znajdziesz 10-tygodniowy plan, który prowadzi od marszobiegu do 30 minut ciągłego biegu, oraz zasady rozgrzewki, techniki, zwiększania obciążeń i motywacji.

Najwięcej powodów, by rzucić bieganie, pojawia się na samym początku. Pada postanowienie „od dziś biegam”, a już w drodze do parku brakuje tchu i rodzi się przekonanie, że ludzkie nogi nadają się dziś głównie do wciskania pedału gazu. To nie powód, by wracać na kanapę. Kilka podstawowych zasad i odpowiedzi na typowe pytania początkujących pomaga przetrwać pierwsze tygodnie i polubić bieganie na dobre.

Pierwszy krok: marszobieg

Przekonanie, że „nie jesteś w stanie biegać” albo że zmęczenie wynika z braku kenijskich przodków, nie wytrzymuje konfrontacji z praktyką. Biegaczem może zostać każdy. Według Jacka Wośka, trenera AZS AWF Wrocław, który prowadził m.in. rekordzistkę Polski w półmaratonie Karolinę Jarzyńską, jedynym przeciwwskazaniem są zalecenia lekarza. Jeśli lekarz nie stawia ograniczeń, to barierą jest głównie wewnętrzny, psychiczny opór przed pokonaniem biegiem jakiegoś odcinka. Gdy uda się go przełamać, nic nie stoi na przeszkodzie, by biegać.

Na start najlepiej sprawdza się marszobieg, czyli metoda Gallowaya: kilka minut marszu, a potem stopniowe dokładanie fragmentów biegu. Jacek Wosiek podkreśla, że przeplatanie biegu marszem jest w marszobiegu kluczowe i nie ma się czym zrażać, jeśli z 30 minut treningu 20 minut upłynęło na marszu. Jeżeli łącznie przebiegniesz 10 minut, trener uznaje to za duży sukces.

  • Tempo: na początku zawsze spokojne.
  • Częstotliwość: 3 treningi w tygodniu.
  • Regeneracja: między treningami dzień przerwy.

Plan treningowy dla początkujących: 10 tygodni

Plan zamienia 30-minutowe marszobiegi w 30 minut nieprzerwanego biegu. Każdy trening zaczynasz i kończysz 5-minutowym marszem, a w części głównej powtarzasz podany układ biegu i marszu.

TydzieńBieg / marsz
1.2 minuty biegu / 4 minuty marszu
2.3 minuty biegu / 3 minuty marszu
3.4 minuty biegu / 2 minuty marszu
4.5 minut biegu / 3 minuty marszu
5.7 minut biegu / 3 minuty marszu
6.8 minut biegu / 2 minuty marszu
7.9 minut biegu / 1 minuta marszu
8.13 minut biegu / 2 minuty marszu
9.14 minut biegu / 1 minuta marszu
10.bieg bez przerwy
CZYTAJ  Podstawy treningu na bieżni lekkoatletycznej: zasady, tory i etykieta stadionu

Rozgrzewka przed bieganiem

Od pierwszego treningu warto zachowywać się jak biegacz: zawodnicy rozgrzewają się przed wysiłkiem i wyciszają organizm po nim. Jeśli na razie samo wyjście z domu w butach sportowych wydaje się wystarczającą rozgrzewką, można na początku skupić się po prostu na dotarciu do parku i powrocie.

Błędem jest jednak przekonanie, że rozgrzewka odbiera energię potrzebną na bieg. Dobre wprowadzenie ułatwia pokonywanie kilometrów: stawy pracują sprawniej, a krew krąży szybciej i dostarcza tlen mięśniom, które za chwilę będą ciężko pracować. Rozgrzewka nie ma męczyć do siódmych potów.

Jacek Wosiek, który prowadził uczestników akcji Biegam Bo Lubię, również zaleca rozpoczynanie treningu choćby od marszu. Coraz szybszy marsz stopniowo przygotowuje organizm do biegu. Na zajęciach prowadzonych przez trenera rozgrzewka ma duże znaczenie, a wszystkie ćwiczenia przedziela się marszem, dzięki czemu całą rozgrzewkę jest w stanie wykonać nawet osoba, która przychodzi pierwszy raz.

Przygotowanie do treningu

Na kilka prostych ruchów, które przygotują ciało do biegu i pomogą zapobiec kontuzjom, wystarczy 5–10 minut:

  • Marsz: energiczny, ale w umiarkowanym tempie, z aktywną pracą ramion.
  • Dynamiczne rozciąganie: np. skipy, wypady w bok albo pogłębiony wykrok co trzeci krok do przodu.

Wybierz najlepszą nawierzchnię

Biegacze szybko znajdują ulubioną nawierzchnię. Jeśli nie wiesz jeszcze, czy wolisz teren, czy asfalt, spróbuj każdej opcji i sprawdź, gdzie czujesz się najlepiej. Miękka nawierzchnia, często uważana za łagodną dla stawów, nie zawsze jest najlepszym wyborem.

  • Bieżnia elektryczna: elastyczna nawierzchnia może sprawiać problemy biegaczom o słabszej stabilności stawów.
  • Ścieżki za miastem: bywają pełne niespodziewanych konarów i dziur.
  • Asfalt: w Polsce również rzadko bywa idealny.

Ostateczny wybór nawierzchni należy do biegacza.

Prawidłowa postawa biegowa

Kilka wskazówek technicznych pomaga uniknąć podstawowych błędów. Jacek Wosiek odradza jednak początkującym ciągłe analizowanie, co robią źle, bo takie podejście odbiera radość ze swobodnego biegu. Podstawą jest prawidłowa postawa:

  • Głowa: uniesiona, wzrok skierowany przed siebie, broda lekko uniesiona i cofnięta. Podczas biegu nie opuszczaj głowy i nie wysuwaj szyi do przodu, jakbyś wypatrywał mety.
  • Barki: rozluźnione. Spięty człowiek nieświadomie podciąga barki niemal do uszu i szybciej się męczy. Co jakiś czas swobodnie je opuść i potrząśnij ramionami, by je rozluźnić.
  • Ręce: ramiona nadają rytm nogom, więc nie powinny bezwładnie zwisać ani rozpychać się łokciami na boki. Trzymaj ramiona blisko tułowia, łokcie zgięte do ok. 90 stopni i nie krzyżuj przedramion przed sobą. Dłonie trzymaj luźno, nie zaciskaj pięści, tak by opuszki palców mogły lekko dotykać wewnętrznej strony dłoni.
  • Tułów: wyprostowany. Zmęczenie powoduje pochylanie się, a wzmacnianie mięśni tułowia temu zapobiega.
  • Biodra: pracują swobodnie, bez zbędnych wychyleń i skrętów.
  • Nogi i stopy: pracują rytmicznie i lekko. Gdy bieg wydaje się zbyt ciężki, skróć krok, tak by stopa nie lądowała daleko przed resztą ciała.
CZYTAJ  Eksplozywna rozgrzewka przed bieganiem: trzy ćwiczenia, które oszczędzą Ci tlenu

Trenuj bez szaleństw

Przy dobrym samopoczuciu albo w towarzystwie szybszego partnera łatwo przesadzić. Bicie rekordów bez przygotowania to typowy błąd nowicjuszy, który często kończy się kontuzją. Jacek Wosiek zwraca uwagę, że dla początkującego najważniejsze jest dobranie intensywności, która nie przeciąży organizmu i nie zniechęci do biegania już po pierwszym treningu. Bieganie ma być przyjemnością.

Reguła 10%

Reguła 10% mówi, że kilometraż lub czas biegania zwiększa się jednorazowo najwyżej o 10%. Takie tempo progresji pozwala poprawiać wyniki bez przeciążania organizmu.

Tygodniowo biegasz…W kolejnym tygodniu biegnij…
90 minut99 minut
120 minut132 minuty
150 minut165 minut

Motywacja do biegania

Bieganie to związek na długi dystans, więc powinno sprawiać frajdę. Nawet doświadczeni biegacze stale szukają dodatkowego wsparcia i motywacji, żeby rutynowe treningi im się nie znudziły. Oto trzy sprawdzone źródła motywacji:

1. Partner do biegania

American College of Sports Medicine zaleca posiadanie partnera także do biegania, bo zwiększa to szanse na wytrwanie w sportowych postanowieniach. Rozmowa sprawia, że bieg mija niepostrzeżenie, a świadomość, że ktoś czeka w parku, mobilizuje do wyjścia z domu nawet w deszczowy i mglisty poranek.

2. Dziennik treningowy

Dziennik treningowy pomaga utrzymać systematyczność, pokazuje postępy, pozwala sprawdzić, co działa, a co nie, i ułatwia wyznaczanie kolejnych celów. Warto zapisywać:

  • rodzaj biegu,
  • czas i dystans,
  • poziom wysiłku,
  • wypite płyny i moment zjedzenia batonów energetycznych,
  • pogodę.

Każda z tych informacji może się kiedyś przydać.

3. Muzyka

Pobudzające działanie muzyki znają bywalcy zajęć fitness i dyskotek. Dobrze dobrana muzyka zmniejsza odczuwanie zmęczenia, dodaje energii i nadaje biegowi rytm. Wystarczy wybrać to, co lubisz.

Na wypracowanie nawyku regularnego biegania wystarczą 3–4 tygodnie. Gdy bieganie wejdzie w krew, warto postawić sobie pierwsze cele.

CZYTAJ  Jak biegać szybciej? 21-dniowy plan na poprawę prędkości

Wybierz buty do biegania

Do biegania potrzeba tylko pary butów, ale muszą one być dobrze dobrane. Najlepiej wybrać się do specjalistycznego sklepu biegowego, w którym przeszkoleni sprzedawcy obejrzą stopy, sprawdzą, jak biegasz, polecą odpowiedni model i pozwolą go przetestować. Dobrze dobrana para butów pomaga uniknąć bólu i kontuzji.

Z życia wzięte: pierwsze kroki Katarzyny

Katarzyna Górna-Drzewosz z Wrocławia miała w chwili rozmowy 42 lata. Postawiła sobie za cel schudnąć trochę do marca, a we wrześniu przebiec półmaraton. Start w półmaratonie był wtedy jej nieśmiałym marzeniem.

Od dwóch lat starała się systematycznie biegać co drugi poranek. Wychowywała trójkę dzieci: czteroletni syn towarzyszył jej zimą na siłowni podczas godzinnego treningu, a starszy biegał razem z nią i motywowali się nawzajem.

Postanowienie, by biegać przez cały rok, zawsze umacniało się u niej przed wiosną. Zimą trenowała na bieżni, nie tylko z powodu pogody: mobilizował ją widok spalonych kalorii i pokonanego dystansu.

Główną motywacją Katarzyny była chęć zrzucenia kilku kilogramów, ale bieganie wyraźnie poprawiło też jej samopoczucie. Jak mówiła, dawało jej to wewnętrzną satysfakcję, że się nie poddaje i nie odpuszcza, i właśnie to dodawało jej sił.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

You May Also Like