Zdrowe odchudzanie polega na jedzeniu odrobinę mniej, niż organizm faktycznie potrzebuje, regularnym treningu i unikaniu głodówek, a nie na wypacaniu się czy drastycznych dietach. Ujemny bilans energetyczny to stan, w którym dostarczasz mniej kalorii, niż spalasz, więc ciało sięga po zapasy tłuszczu. Poniżej 30 patentów na zrzucanie kilogramów oraz dwa tygodniowe jadłospisy: dla kobiet i dla mężczyzn.
Odchudzanie przypomina remont domu: potrzebna jest zgrana i sumienna ekipa, a do tego właściwe narzędzia i materiały. Opisane niżej sposoby to właśnie taki zestaw narzędzi.
1. Usuń tłuszcz, ale nie głodź ekipy remontowej
Organizm można porównać do domu, który jest stale przebudowywany. Przy odchudzaniu chodzi raczej o rozbiórkę, czyli zeskrobywanie grubej warstwy „tynku” w postaci tkanki tłuszczowej. Komórkowi „robotnicy” pracują codziennie na trzy zmiany, a po treningu biegowym chętnie wyrabiają nadgodziny, pod warunkiem że dostaną materiały.
Chudnięcie nie oznacza głodzenia się. Po biegu szybko dostarcz węglowodany i białko. Jeśli nic nie zjesz, organizm zacznie czerpać z cennych zasobów, czyli z mięśni, a trudno dostępny tłuszcz zostawi na później. Sekret odchudzania polega na dostarczaniu nieco mniejszej ilości jedzenia, niż ciało rzeczywiście potrzebuje.
2. Wzoruj się na innych: historia Sebastiana Tryka
Sebastian Tryk, specjalista od transmisji danych w automatyce, przez 15 lat w ogóle się nie ruszał. W ciągu 2 lat schudł 20 kg: z 88 kg do 68 kg, a ubrania zmienił z rozmiaru XL na M. Na koncie miał wtedy 9 maratonów, w tym 3 ultramaratony górskie.
- Trening. Na początku biegał codziennie, co później uznał za błąd: efekty były, ale organizm był mocno przeciążony. Potem biegał 3 razy w tygodniu i dokładał jeden trening crossfitowy, który wzmacniał pozostałe partie mięśni.
- Dieta. Wyeliminował produkty z cukrem rafinowanym, słodycze i żywność mocno przetworzoną, ograniczył alkohol. Przyznawał jednak, że jadał ciasto upieczone przez żonę. Dbał o zbilansowanie węglowodanów, białka i zdrowych tłuszczów, jadł dużo warzyw oraz mniejsze porcje, ale częściej.
- Polecane dania. Śniadanie: owsianka z płatków górskich zalanych kefirem lub jogurtem, z suszonymi owocami bez dodatku cukru. Obiad: zupa wielowarzywna oraz chude mięso z ciemnym ryżem. Kolacja: zielony koktajl ze świeżego szpinaku zmiksowanego z bananem lub owocami sezonowymi na wodzie mineralnej.
3. Nie próbuj „wytapiać” tłuszczu potem
Pomysł „wypocę się, to spalę tłuszcz” bywa groźny dla zdrowia. Sebastian Tryk zaczynał właśnie tak. Przez 15 lat sportu uprawiał niewiele, lubił dużo zjeść i nie odmawiał sobie słodyczy. Wejście na 5. piętro kończyło się u niego potężną zadyszką. Po czterdziestce uznał, że to ostatni moment na zmianę. Pierwszy kilometr na pętli w pobliskim parku pokonał resztkami sił, a waga po treningu pokazała 0,5 kg mniej, co bardzo go zmotywowało, choć była to tylko utracona woda. Biegał codziennie w bawełnianym dresie i przypadkowych butach, a żeby „wytopić tłuszcz”, zakładał na siebie jeszcze sweter albo dwa.
Dietetyk sportowy Katarzyna Biłous z dietovita.pl podkreśla, że tkanki tłuszczowej nie da się wytopić podwyższoną temperaturą ciała ani grubym dresem. Chudnie się wyłącznie przez spalanie kalorii. Utrata dużej ilości wody z potem nie zmniejsza ilości tłuszczu, za to prowadzi do odwodnienia, które może zagrażać życiu. Pocenie się nie jest efektem spalania tłuszczu, tylko sposobem, w jaki ciało się chłodzi. Spalanie tłuszczu zwiększa większa liczba treningów w tygodniu, dłuższy czas ich trwania oraz dieta zapewniająca ujemny bilans energetyczny.
4. Uważaj na ból piszczeli
Pośpiech w zrzucaniu kilogramów bywa przyczyną kontuzji. Sebastian Tryk na starcie popełnił typowe błędy początkujących: nie robił rozgrzewki, nie rozciągał się i nie dbał o regenerację. Skończyło się bólem piszczeli, przez który przez 2 tygodnie z trudem chodził.
Ból piszczeli, nazywany często shin splints, jest częstą dolegliwością początkujących biegaczy. Sprzyjają mu źle dobrane lub zużyte buty oraz bieganie po twardym podłożu. Gdy się pojawi, ogranicz bieganie na kilka dni, a potem zwiększaj kilometraż stopniowo, o 10% tygodniowo. W tym czasie spalaj kalorie na basenie albo na rowerze.
Dr Sławomir Marszałek, osteopata i fizjoterapeuta, stosuje w takich przypadkach głęboki ucisk i przesuwanie tkanek bezpośrednio przy tylnej krawędzi kości piszczelowej, choć zabieg bywa trudny i bolesny. Po każdym biegu rozciągaj mięśnie przedniej i tylnej strony łydki.
5. Wyznacz sobie konkretny bieg jako cel
Wsparcie bliskich to nie wszystko, przydaje się też cel w postaci konkretnych zawodów. Wiosną 2012 r. Sebastian Tryk trafił do wrocławskiego programu „I ty możesz zostać maratończykiem” i zaczął regularnie trenować pod okiem trenerów. Dowiedział się wtedy, jak duży wpływ na wyniki ma dieta. Ukończył maraton, a do końca roku stracił kolejne 10 kg. Później trenował ze stowarzyszeniem biegaczy Pro-Run, bez problemu utrzymując stałą masę ciała.
Psycholog sportu Agnieszka Zając zwraca uwagę, że szanse na schudnięcie rosną, gdy przyświeca Ci konkretny cel, np. start w zorganizowanym biegu za pół roku: na 10 km albo w półmaratonie. Takie postanowienie zwiększa prawdopodobieństwo wytrwania w planie treningowym o ponad jedną trzecią.
6. Zacznij od głowy
Skuteczne odchudzanie zaczyna się od zmiany podejścia, myśli i przekonań. Dopiero gdy psychika jest gotowa na zmiany, warto wprowadzać na stałe nowe nawyki, czyli dietę i trening.
Utrwalenie nowego nawyku albo pozbycie się starego wymaga co najmniej 21 dni systematycznej pracy, pod warunkiem że wynika ona z Twoich przekonań i szczerze wierzysz w jej sens. W praktyce często trwa to dłużej, więc nie zniechęcaj się po trzech tygodniach. Wyobrażaj sobie siebie jako szczupłą osobę i nie odkładaj chudnięcia na „kiedyś”: chudniesz właśnie teraz.
Osoby, które się odchudzały, dobrze znają myśli w rodzaju: „dziś zjem więcej, ale jutro poćwiczę”, „jutro zacznę od nowa”, „miałam ciężki dzień, należy mi się nagroda”, „dziś zrobię wyjątek”. Takie pozorne usprawiedliwienia prowadzą do łamania zasad diety, a potem do jeszcze większych wyrzutów sumienia.
Agnieszka Zając radzi, by rozpoznawać te myśli i wywołujące je sytuacje: czy podjadasz ze smutku, ze stresu, czy mylisz głód z nudą. Za każdym razem, gdy przyłapiesz się na takiej myśli, zastanów się, co naprawdę czujesz i co się właśnie wydarzyło, a potem zapisz to w dzienniczku diety.
7.-8. Na skróty: tłuszcz i jajka
7. Tłuszcz to sprzymierzeniec
Diety beztłuszczowe i niskotłuszczowe zwiększają ryzyko kontuzji. Biegacze, którzy czerpią z tłuszczów mniej niż 30% wszystkich kalorii, 2,5 razy częściej doznają urazów niż ci, którzy tłuszczów nie unikają. Jednym z powodów jest słabsze przyswajanie witaminy K, która odgrywa ważną rolę w budowie mocnych kości.
8. Jajka o poranku
Na śniadanie po mocnym treningu i zjedzonym bananie zjedz dwa jajka sadzone z plastrem szynki z odrobiną tłuszczu. Badania przeprowadzone na Purdue University (USA) wykazały, że wysokobiałkowe śniadanie wspomaga spalanie tłuszczu, ponieważ strawienie białka wymaga więcej energii niż strawienie posiłku bogatego w cukry i węglowodany.
9. Nie rezygnuj z dobrych tłuszczów
Spalaj tkankę tłuszczową, ale nie usuwaj z jadłospisu zdrowych tłuszczów. Tłuszcz można wytapiać na patelni, a nie pocąc się w grubych ubraniach.
10. Prowadź dziennik
Notatki treningowe i żywieniowe pokazują, co naprawdę robisz, i motywują do zmian. Dobrze dobrana dieta nie wymaga jedzenia potraw, których nie znosisz. Dietetyk zaczyna pracę od szczegółowego wywiadu o tym, co Ci smakuje, a co nie, i na tej podstawie układa menu z ujemnym bilansem kalorycznym. Taką listę możesz przygotować sam albo z pomocą specjalisty. O skuteczności diety świadczą zrzucone kilogramy, ale także to, czy po roku, z drobnymi zmianami, nadal chętnie się jej trzymasz.
Zapisuj wszystko, co jesz i pijesz, razem z godziną posiłku, w notesie albo w aplikacji na smartfon. Wpisy muszą być dokładne: 3 kanapki, 4 ziemniaki, każde ciastko i każdy cukierek. Tylko wtedy da się ustalić, ile kalorii faktycznie dostarczasz.
11. Licz kroki
Odchudzanie przyspiesza nie tylko dieta i bieganie kilka razy w tygodniu, ale też zwykły ruch. Długi, spokojny spacer w dni bez biegania ma sens. Naukowcy z Kalifornii porównali dwie grupy: osoby maszerujące w tempie nieco ponad 9 min/km spaliły więcej tłuszczu niż te, które pokonały ten sam dystans w tempie 7:30 min/km. W tym zakresie spokojniejszy spacer dawał lepsze efekty.
W dni bez treningu kontroluj liczbę kroków. Nie powinna spadać poniżej 7500-10 000 dziennie, podczas gdy osoba pracująca w biurze i jeżdżąca samochodem robi przeciętnie ok. 1500-2000 kroków. Za wartość sprzyjającą redukcji tkanki tłuszczowej uznaje się 10 000 kroków. Liczbę kroków policzą krokomierze, aplikacje w smartfonie, opaski monitorujące aktywność (część z nich przypomina, że siedzisz zbyt długo) oraz wiele zegarków treningowych.
12. Oszukuj głód
Są sposoby, by nie cierpieć z głodu między posiłkami. Komórki tłuszczowe, których dorosły człowiek ma kilkadziesiąt miliardów, potrafią nawet 10-krotnie powiększyć swój pierwotny rozmiar. Dlatego przy odchudzaniu trzeba pilnować bilansu kalorycznego: spalać więcej, niż się zjada.
- Jedz podczas biegu. Przekąś coś w trakcie treningu: małego banana, pół żelu energetycznego albo kilka żelków. Dzięki temu unikniesz wilczego głodu po bieganiu. Biegaj z butelką wody. Zaraz po treningu wypij koktajl węglowodanowo-białkowy, a w domu jedz potrawy, które znasz i których kaloryczność mniej więcej potrafisz ocenić.
- Wypij szklankę ciepłej wody, najlepiej z cytryną. Ciepła woda wypełnia żołądek i na jakiś czas opóźnia sygnał głodu wysyłany do podwzgórza. Cytryna doda jej smaku.
- Nie wychładzaj się. Wychłodzony organizm mocniej odczuwa głód. Termoreceptory w ciele, wraz z hormonami tarczycy (których wydzielanie reguluje TSH), dopasowują apetyt do potrzeb energetycznych: im zimniej, tym więcej jesz, im cieplej, tym mniej.
- Rób zakupy po obiedzie. Na głodzie kupisz znacznie więcej, niż potrzebujesz, a część zjesz zaraz po wyjściu ze sklepu.
13.-14. Na skróty: plotki i sen
13. Bez plotek na treningu
Grupa wsparcia i wspólne bieganie motywują, ale psychologowie przestrzegają, że plotkowanie podczas biegu nie sprzyja chudnięciu. W badaniach mężczyźni biegający w towarzystwie stracili średnio ok. 5 kg w ciągu kilku tygodni, natomiast kobiety, które na treningu głównie plotkowały, skracały go lub biegały mało intensywnie i praktycznie nie schudły.
14. Sen odchudza
Według pisma „Annals of Internal Medicine” osoby śpiące 5,5 godziny mogą następnego dnia spalać nawet o 400 kcal mniej niż osoby śpiące 8,5 godziny. Niewyspani zjadają też średnio o 500 kcal więcej. Planuj dzień tak, by zostawić co najmniej 7 godzin na sen.
15. Nie wódź się na pokuszenie
Okazja czyni złodzieja, a głodnemu chleb na myśli. Agnieszka Zając przekonuje, że nad wieloma sytuacjami związanymi z jedzeniem da się zapanować.
- Mniej stresu. Jeśli poprawiasz sobie nastrój jedzeniem i zajadasz każde zmartwienie, naucz się technik relaksacyjnych (nagrania relaksacyjne, wizualizacja, autohipnoza) i stosuj je regularnie.
- Sam nakładaj na talerz. Masz wtedy większą kontrolę nad porcją. Unikaj też podjadania drożdżówek i fast foodów w drodze do pracy.
- Mniejszy talerz. To efekt optyczny, ale skutecznie oszukuje mózg. Gdy jesz u rodziny i nie wybierasz talerza, nałóż najpierw surówkę lub warzywa.
- Wyłącz programy kulinarne. Tylko zaostrzają apetyt.
- Odlajkuj kuszące profile. Śledzenie restauracji w mediach społecznościowych i oglądanie potraw, od których cieknie ślinka, nie pomaga kontrolować apetytu.
16. Nie głodź się
Przez miliony lat ewolucji organizm wypracował mechanizm gromadzenia tłuszczu na wypadek głodu. Głodówka to najgorszy sposób na schudnięcie: efekt jest szybki, ale krótkotrwały. Gdy jesz bardzo mało, w dodatku 1-2 razy dziennie, waga początkowo szybko spada, ale z czasem organizm przestawia się na tryb przetrwania i spowalnia metabolizm, czyli przetwarzanie składników pokarmowych na energię. Chudnięcie wyraźnie zwalnia, a ciało traci także mięśnie.
Tak działa efekt jo-jo. Schemat jest zawsze ten sam: wytrzymujesz restrykcyjną dietę, chudniesz, a potem przychodzi dzień „koniec, jem normalnie”. Zaczynasz jeść wszystko, czego sobie odmawiałeś, i ponieważ metabolizm jest spowolniony, kilogramy szybko wracają, często z nawiązką.
Jeśli chcesz schudnąć i utrzymać wagę, jedz to, na co masz ochotę, ale ogranicz kalorie względem dziennego zapotrzebowania. Organizm odczuje deficyt, a Ty nie będziesz chodzić głodny. Według autorów tej metody można w ten sposób tracić ok. 1 kg w 6–10 dni – realne tempo zależy jednak od wielkości deficytu, bo 1 kg tkanki tłuszczowej to ok. 7000 kcal.
Ważny jest też rytm jedzenia. Przyjmij zasadę 5 posiłków dziennie. Już po tygodniu przyzwyczaisz się do jedzenia co 3-4 godziny, co ułatwia unikanie wilczego głodu i podjadania. Liczba posiłków nie zastąpi jednak deficytu kalorii: liczy się to, ile łącznie zjesz w ciągu dnia.
17. Wybieraj jedzenie o niskiej gęstości energetycznej
Gęstość energetyczna to liczba kalorii w jednym gramie jedzenia. Im jest niższa, tym śmielej możesz nakładać dany produkt na talerz i tym mniejsze ryzyko, że wyhodujesz brzuch. Im więcej kalorii w gramie posiłku, tym więcej energii przyjmiesz, zanim przestaniesz jeść.
O tym, kiedy mózg wyśle sygnał „stop”, decyduje wiele czynników: wygląd jedzenia, rozmiar, waga i objętość porcji, a w mniejszym stopniu jej kaloryczność. Tost z masłem i marmoladą nasyci Cię słabiej niż dwa jabłka, choć obie porcje mają ok. 150 kcal. Im większe i cięższe wydaje się jedzenie, tym mniej kalorii potrzeba, by poczuć sytość.
Owoce i warzywa są tu bardzo cenne, bo można zjeść ich naprawdę dużo. Słuchaj potrzeb swojego ciała: plan żywieniowy, który do Ciebie nie pasuje, zwiększa ryzyko przybrania na wadze. Jedz, gdy czujesz lekki głód, albo spróbuj go nieco oszukać. Przede wszystkim jedz powoli, wtedy nie zjesz więcej, niż potrzebujesz.
18.-21. Na skróty: co wybrać
18. Ryż brązowy czy biały? Brązowy
Błonnik z brązowego ryżu zajmuje więcej miejsca w żołądku i daje dłuższe uczucie sytości. W białym ryżu błonnika brakuje, więc cukier we krwi rośnie szybciej i wywołuje silny wyrzut insuliny, który sprzyja odkładaniu tłuszczu. Na Uniwersytecie Stanu Pensylwania sprawdzano, czy osoby otyłe jedzące produkty pełnoziarniste chudną szybciej. Chudły 2-4 razy szybciej niż osoby, które takich produktów nie jadły.
19. Ser żółty czy biały? To zależy od celu
Jeśli chcesz schudnąć, wybieraj ser biały. Ser żółty ma więcej kalorii, bo zawiera więcej tłuszczu: porcja cheddara (ok. 28 g) to ok. 113 kcal i 9 g tłuszczu, a taka sama porcja brie to ok. 94 kcal i 8 g tłuszczu. Ser żółty ma za to 8-10 razy więcej wapnia niż twarożek, a kilka plasterków pokrywa sporą część dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek.
20. Owoc czy sok? Owoc
Większość soków zawiera dużo cukru. Jabłko ma ok. 13 g cukru, a szklanka soku jabłkowego ok. 24 g. Sok nie zawiera też błonnika.
21. Wędlina czy pieczeń? Pieczeń
Wędliny zawierają mnóstwo dodatków smakowych i konserwantów, a w niektórych mięso stanowi zaledwie 15%.
Dodatkowa motywacja: aplikacje monitorujące aktywność nagradzają za pokonane kilometry i zrzucone kilogramy, a funkcja alarmu przypomni, że czas wstać z fotela.
22. Zwiększ intensywność treningu
Zbyt lekki i nieregularny trening sprawia, że waga stoi w miejscu. Monika Stolarczyk zaczęła biegać w 2012 r., ale niesystematycznie, zdarzały się jej całe miesiące bez aktywności. Tempo 8:07 min/km wydawało się jej wtedy prawie sprintem i była przekonana, że szybciej nigdy nie pobiegnie. Chodziła na siłownię, ale efekty były słabe i po dwóch latach wciąż źle się czuła i wyglądała.
Wiele osób zakłada, że trochę poćwiczy, uspokoi sumienie i waga spadnie. Ciało potrzebuje jednak nowych, silniejszych bodźców. Trening interwałowy o wysokiej intensywności spala nawet do 50% więcej kalorii niż spokojny bieg. Przykładowa jednostka: 6 interwałów po minucie na 90% możliwości, przeplatanych czterema minutami odpoczynku w postaci biegu na ok. 40% możliwości.
23. Znajdź dodatkową motywację w grupie
W lutym 2014 r. Monika Stolarczyk postanowiła ostro wziąć się za siebie. Zaczęła ćwiczyć regularnie, do pracy dojeżdżała rowerem (12 km w jedną stronę), więcej chodziła i biegała 3 razy w tygodniu, intensywniej niż wcześniej. Nogi nabrały mięśni, a boczki i brzuch, z którymi miała największy problem, zaczęły się zmniejszać. Później 10 km co tydzień stało się dla niej przyjemnością. Od początku ćwiczyła i odchudzała się z grupą Kobiety na Medal: uczestniczki cieszyły się z sukcesów każdej z nich i nawzajem się motywowały. Monika podkreśla też, że ogromnie motywuje życzliwa atmosfera na imprezach biegowych, niezależnie od tego, czy jest się zawodnikiem, czy nowicjuszem.
Jeśli trudno Ci trzymać się planu, zaproś do biegania znajomego lub partnera albo poszukaj amatorskiego klubu biegowego w okolicy. Badania naukowców z Indiana University wykazały, że w ciągu roku aktywność porzuca połowa osób trenujących w pojedynkę, a spośród trenujących w parach tylko jedna trzecia.
Agnieszka Zając radzi otwarcie mówić bliskim o swoich planach i ambicjach, prosić o doping i informować o małych sukcesach, bo dają one pozytywny bodziec do kolejnych, trudniejszych kroków.
24. Wzoruj się na innych: historia Moniki Stolarczyk
Monika Stolarczyk ukończyła biologię. Jej grzechy to bezrefleksyjne jedzenie ogromnych ilości makaronu ze śmietaną i zbyt mało ruchu. Sukces: 10 km w tempie 6 min/km przestało być dla niej wyzwaniem, a rozmiar ubrań zmieniła z XL na M, a z czasem na S.
- Trening. Na początku biegała po 5-6 km (często marszobiegiem) 2-3 razy w tygodniu, do tego siłownia 2 razy w tygodniu i lekki trening obwodowy. Efekty były słabe. Wydłużyła więc biegi, często robiła interwały, zamieniała asfalt na pagórki, a po treningu zdarzało się jej jeszcze chwilę poćwiczyć z ciężarkami. Nigdy nie pomijała rozciągania.
- Dieta. Zaczęła sama gotować i piec. Wprowadziła do menu kasze: gryczaną, pęczak, jęczmienną, jaglaną i komosę ryżową (quinoa). Makaron jadła raz w tygodniu, najczęściej pełnoziarnisty. Do tego ryba gotowana na parze, dużo warzyw w sałatkach i owocowe koktajle. Ograniczyła sól na rzecz aromatycznych przypraw.
- Przepisy. Koktajl na drugie śniadanie: banan, mango, jabłko, cynamon i woda mineralna, sycący i bogaty w błonnik. Obiad: sałatka grecka albo świeże, tarte warzywa z rybą gotowaną na parze.
25. Ogranicz makaron
Jedzenie z pozoru zdrowe i dobre dla biegaczy w nadmiarze też dodaje kilogramów. Monika Stolarczyk za słodyczami nie przepadała, choć kiedyś jadła je bezwiednie, a podstawą jej dań był makaron, np. ze śmietaną. Przestała też smażyć na dużej ilości oleju, bo to bomba kaloryczna.
Nadmiar węglowodanów odkłada się w postaci tłuszczu niezależnie od tego, czy pochodzi z razowego makaronu, czy ze słodyczy. Katarzyna Biłous zauważa, że podobnie jest z oliwą: niewielkie ilości zdrowych tłuszczów pomagają w spalaniu tłuszczu i dobrze działają na serce, ale ich nadmiar utrudnia osiągnięcie ujemnego bilansu kalorycznego.
26. Nie ufaj samemu BMI
BMI to masa ciała w kilogramach podzielona przez kwadrat wzrostu w metrach. Wskaźnik ten nie uwzględnia składu ciała, więc mocno umięśniony mężczyzna może mieć takie samo BMI jak osoba otyła, a szczupły, żylasty biegacz wyjść na kogoś z niedowagą. Zdarzają się też osoby szczupłe, teoretycznie zdrowe, z wysokim poziomem tkanki tłuszczowej. Dlatego lepiej zmierzyć proporcje tłuszczu i mięśni.
| Metoda | Jak działa | Zalety | Wady |
|---|---|---|---|
| DEXA | Skanowanie ciała promieniami rentgenowskimi o niskiej mocy, stosowane do pomiaru gęstości kości; pozwala też zmierzyć poziom tłuszczu. | Najbardziej precyzyjna metoda. Badanie jest krótkie i pokazuje ilość tłuszczu w każdej części ciała, łącznie z tłuszczem brzusznym. | Bywa drogie, wykonuje je niewiele placówek. Nie należy go powtarzać zbyt często, bo wiąże się z promieniowaniem, choć niskim. |
| Bioelektryczna impedancja (BIA) | Waga przepuszcza przez ciało słaby prąd elektryczny i mierzy szybkość jego przepływu, na tej podstawie wylicza procent tłuszczu. | Szybki pomiar, który podobnie jak DEXA mierzy poziom tłuszczu brzusznego. | Mniej precyzyjna niż DEXA, daje przybliżony wynik. Różne wagi pokazują spory rozrzut wyników, nawet przy przestrzeganiu zasad pomiaru. |
27.-29. Na skróty: trening spalający tłuszcz
27. Interwały przed śniadaniem
Według „British Journal of Nutrition” dziesięciominutowy trening przed śniadaniem spala tłuszcz o 20% efektywniej niż godzinny trening w ciągu dnia. Warunek: musi to być trening interwałowy. Wystarczy przez 10 minut przeplatać 20-sekundowe sprinty z minutą spokojnego biegu.
28. Polub podbiegi
Wzniesienia to naturalny sprzymierzeniec w walce z tłuszczem. Na każdy procent nachylenia trasy możesz liczyć ok. 10% spalonych kalorii więcej. Bieg pod 5-procentowe wzniesienie spala więc o połowę więcej kalorii niż po płaskim, a trasa o nachyleniu 10% to dwa razy więcej spalonych kalorii.
29. Sprint na koniec
Wybierz dystans dopasowany do formy i ambicji i przebiegnij go w spokojnym, komfortowym tempie, z wyjątkiem ostatnich 5 minut. Wtedy przyspiesz do tempa startowego na 5 km, czyli ok. 80% możliwości. Biegacz ważący 68 kg spali w ten sposób 390 kcal podczas 30 minut biegu.
30. Nawadniaj się
W trakcie odchudzania pij co najmniej 2 litry wody dziennie. Jeśli nie trenujesz intensywnie, nie sięgaj po napoje izotoniczne, bo to niepotrzebne kalorie.
Tygodniowy jadłospis odchudzający dla mężczyzn
Jadłospis dla mężczyzn zakłada utratę 5 kg w 6 tygodni przy bieganiu od 30 do 60 minut 3-4 razy w tygodniu. Dzienna podaż energii wynosi od ok. 1470 do ok. 2120 kcal.
| Dzień | Śniadanie | Przekąska | Obiad | Przekąska | Kolacja | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Poniedziałek | Pełnoziarniste płatki zbożowe 60 g, 200 ml mleka 1,5% i mała garść rodzynek | Koktajl z 6 truskawek, plastra świeżego ananasa i 1/2 mango lub jabłka | Domowy kotlet mielony z wołowiny w picie (przepis niżej) | Garść niesolonych orzeszków ziemnych | Kanapka z tuńczykiem: 2 kromki pełnoziarnistego chleba, 70 g tuńczyka w sosie własnym, łyżeczka majonezu, liście szpinaku; 2 owoce | 1893 kcal |
| Wtorek | Owsianka z 60 g płatków i 200 ml mleka 1,5%, 1 banan | Jogurt owocowy 200 ml | Grillowana pierś z kurczaka, 2 pieczone ziemniaki z łyżką oliwy, marchewka i brokuły gotowane na parze | Baton z daktylami, figami, orzechami, migdałami i płatkami kokosowymi | Kanapka z 60 g szynki z indyka na 2 kawałkach ciabatty z sałatą lodową; 2 garście mieszanki sałat skropionej oliwą; 1 brzoskwinia | 1628 kcal |
| Środa | Pieczywo z grubo mielonych ziaren (bez mąki), miód, 150 ml jogurtu naturalnego | Koktajl: 2 garście malin i jagód, mały banan, 2 pomarańcze | Pieczony filet z łososia 150 g, 85 g pełnoziarnistego makaronu, brokuły i kalafior gotowane na parze | 30 g sera feta na pieczywie chrupkim | 2 kromki pełnoziarnistego pieczywa obficie posmarowane guacamole | 1726 kcal |
| Czwartek | 2 kromki pełnoziarnistego tosta skropione oliwą z oliwek i posmarowane łyżeczką miodu | 250 ml mleka czekoladowego | Filet z dorsza 150 g ze szpinakiem i pomidorami (przepis niżej) | Deser mleczny z kaszą manną | Mała bagietka z kawałkami gotowanego kurczaka, garścią rukoli, plasterkami pomidora i małą łyżką majonezu; mała kiść winogron | 1509 kcal |
| Piątek | Owsianka z 60 g płatków i 200 ml mleka 1,5%, 1 banan i 25 g orzechów laskowych lub migdałów | Jogurt owocowy 200 ml | Grillowana pierś z indyka, 85 g pełnoziarnistego makaronu, warzywa na parze (marchewka, brokuły, fasolka szparagowa); miseczka owoców z jogurtem | 4 suszone morele | Sałatka z 2-3 garści roszponki, 1 awokado i 1 łyżki tartego parmezanu, skropiona winegretem z octem balsamicznym; grahamka z oliwą; 1 pomarańcza | 2116 kcal |
| Sobota | 1 jajko sadzone, 2 kromki pełnoziarnistego tosta, 2 pomidory ze świeżą bazylią i połówka kulki białej mozzarelli | Jogurt owocowy 200 ml | Kebab z piersi kurczaka z warzywami i jogurtem (przepis niżej) | 1/2 batona musli | Bulion drobiowy z dużą ilością marchewki; grahamka skropiona oliwą z żółtym serem; 1 jabłko | 1466 kcal |
| Niedziela | 2 kromki pełnoziarnistego pieczywa z półtłustym białym serem, 1 kiwi | Garść pestek dyni | Zupa warzywna z udkiem kurczaka i 4 ziemniakami; 1 banan | Garść orzechów włoskich | Miseczka zupy z soczewicy i warzyw z 3 łyżkami jogurtu; grahamka z żółtym serem lub szynką | 1762 kcal |
Domowy kotlet mielony z wołowiny
Składniki: 350 g mielonej wołowiny, 60 g bułki tartej, 3 łyżki wody, 1 mała, drobno posiekana cebula, 2 łyżeczki pietruszki, pół łyżeczki świeżo mielonego pieprzu, liście ulubionej sałaty, pełnoziarnista pita.
- Dokładnie wymieszaj mięso z bułką tartą, wodą, cebulą, pietruszką i pieprzem.
- Podziel masę na 4 porcje i lekko spłaszcz je w krążki.
- Smaż na rozgrzanej teflonowej patelni ok. 4-6 minut z każdej strony.
- Podziel pitę na kawałki, włóż do nich kotlety, sałatę i plaster pomidora.
Dorsz ze szpinakiem w pomidorach
Składniki: filet z dorsza 150 g, 125 g liści szpinaku (może być mrożony), 1 duży pomidor, 3 łyżki oliwy, sól i pieprz do smaku, 1 duży ziemniak w mundurku.
- Wyszoruj ziemniaka i ugotuj go w mundurku.
- Na teflonowej patelni rozgrzej 2 łyżki oliwy. Filet osusz papierowym ręcznikiem, posól, popieprz i smaż ok. 4 minut z każdej strony.
- W małym rondlu rozgrzej łyżkę oliwy, dodaj szpinak i pomidora pokrojonego na cząstki, chwilę poduś.
- Wyłóż dorsza na talerz, połóż na nim szpinak z pomidorem, obok podaj ziemniaka.
Kebab z kurczaka z warzywami i jogurtem
Składniki: duża pierś z kurczaka, 4 łyżki jogurtu naturalnego, wyciśnięty ząbek czosnku, łyżka soku z cytryny, łyżka mięty, pomidorki koktajlowe, cukinia, papryka.
- W kubku wymieszaj jogurt, czosnek, sok z cytryny i posiekaną miętę.
- Pokrój pierś w poprzek na cienkie plastry i włóż do jogurtowej marynaty.
- Rozgrzej piekarnik do 170°C, rozłóż kurczaka i warzywa na papierze do pieczenia.
- Piecz ok. 15-17 minut, po 7. minucie przewróć mięso i warzywa. Podawaj z brązowym ryżem.
Tygodniowy jadłospis odchudzający dla kobiet
Kobiety potrzebują nieco mniej kalorii niż mężczyźni, ale założenie jest takie samo: 5 kg mniej w 6 tygodni przy 3-4 treningach w tygodniu trwających od 30 do 60 minut. Dzienna podaż energii wynosi od 1230 do 1423 kcal.
| Dzień | Śniadanie | Przekąska | Obiad | Przekąska | Kolacja | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Poniedziałek | Kromka pieczywa z grubo mielonych ziaren (bez mąki) skropiona oliwą, z łyżeczką miodu; jogurt naturalny | 2 kawałki ulubionego świeżego owocu | Makaron z ciecierzycą i szpinakiem (przepis niżej) | 2 ciastka owsiane z chudym twarogiem | Kanapka z pełnoziarnistego chleba z 50 g tuńczyka, roszponką i awokado; mieszanka sałat z łyżką oliwy; 1 śliwka lub brzoskwinia | 1230 kcal |
| Wtorek | Szklanka koktajlu (85 g) na bazie jogurtu naturalnego z jagodami lub owocami leśnymi; 200 ml soku pomarańczowego | 2 płaskie łyżki orzechów, pestek dyni lub słonecznika | Pieczony łosoś 80 g, duża porcja mieszanki sałat z łyżką oliwy i winegretem, grahamka; 2 świeże morele lub brzoskwinie | Baton musli bez czekolady i polewy | 2 kromki pełnoziarnistego pieczywa z pastą z twarogu i awokado oraz plasterkami kalarepy | 1313 kcal |
| Środa | Płatki owsiane na mleku 1,5%, mały banan lub owoce sezonowe | 2 mandarynki | Tadżin warzywny z kuskusem (przepis niżej) | Sok owocowy 250 ml i garść pestek dyni | Hummus z warzywami pokrojonymi w słupki (np. marchew, kalarepa), kromka pełnoziarnistego pieczywa; jogurt owocowy | 1423 kcal |
| Czwartek | Miseczka sałatki owocowej z łyżką miodu; jogurt owocowy 200 ml | 1 jabłko | 3 pieczone ziemniaki z 3 łyżkami duszonych warzyw i 50 g owczego sera; mieszanka sałat z łyżką oliwy i winegretem; miseczka sałatki owocowej, gałka sorbetu | 1 banan | Zupa warzywna z łyżką oliwy i kromką pełnoziarnistego chleba | 1250 kcal |
| Piątek | Miseczka 40 g musli z mlekiem 1,5% i tartym jabłkiem | Jogurt owocowy 200 ml z łyżeczką mielonego siemienia lnianego | Gotowana pierś z kurczaka z kaszą jaglaną, 1 ziemniak, mieszanka sałat z oliwą i np. winegretem | Garść suszonych owoców bez cukru | Gazpacho z pomidorów z puszki, 2 pełnoziarniste grzanki | 1319 kcal |
| Sobota | 1 pełnoziarnisty tost skropiony oliwą i posmarowany miodem, 1 kiwi, kawa zbożowa z mlekiem | 2 suszone morele | 1 ciabatta z 2 plasterkami chudej szynki; miseczka sałatki z ulubionych owoców | Jogurt owocowy 200 ml | Pierś z kurczaka z brokułami (przepis niżej) | 1247 kcal |
| Niedziela | Koktajl: 125 g malin (mogą być mrożone), 150 ml soku z różowego grejpfruta, pół banana, łyżka miodu | 2 ciastka owsiane z chudym twarogiem | Zapiekanka z ugotowanej soczewicy i warzyw, 4 młode ziemniaki; 2 brzoskwinie lub jabłka | Garść orzechów | Kanapka z pełnoziarnistego chleba z awokado i 40 g szynki drobiowej; mieszanka sałat z łyżką oliwy i winegretem; 1 ulubiony owoc | 1356 kcal |
Makaron z ciecierzycą i szpinakiem
Składniki: pół puszki ciecierzycy, 85 g sosu z przetartych pomidorów, 100 g makaronu penne, 50 g młodych liści szpinaku, łyżka parmezanu i łyżka oliwy, 3 szczypty cukru, szczypta soli i pieprzu.
- Wyłóż ciecierzycę i przetarte pomidory na patelnię, dodaj cukier, sól i pieprz, duś na małym ogniu.
- Ugotuj makaron al dente i odcedź.
- Do gorącego makaronu dodaj szpinak i mieszaj, aż liście zwiędną, a potem przełóż na talerz.
- Polej sosem, posyp parmezanem i skrop oliwą. Możesz udekorować świeżą bazylią.
Tadżin warzywny z kuskusem
Składniki: 1 cebula, 1 bakłażan, po pół łyżeczki mielonego kminu, kolendry i cynamonu, sok z 1 cytryny, 2 cienkie cukinie, 2 pomidory, 400 ml bulionu, 1 papryka, pół szklanki kuskusu, kubek ciecierzycy.
- Posiekaną cebulę i bakłażana podsmażaj 10 minut na 2 łyżkach oliwy.
- Dodaj przyprawy i duś 1 minutę.
- Dodaj sok z cytryny, pokrojone cukinie i paprykę, rozdrobnione pomidory oraz bulion. Zagotuj i duś pod przykryciem 15 minut.
- Dodaj ciecierzycę, dopraw solą i pieprzem. Podawaj z kuskusem ugotowanym według przepisu na opakowaniu.
Pierś z kurczaka z brokułami
Składniki: duża pierś z kurczaka pokrojona w paski, pół posiekanej cebuli, 60 g brokułów, łyżka świeżego imbiru, łyżka oliwy.
- Podsmaż kurczaka na oliwie na teflonowej patelni (najlepiej w woku) przez ok. 3-4 minuty i przełóż do naczynia.
- Na patelnię wrzuć cebulę, różyczki brokuła i imbir, podsmażaj minutę, mieszając.
- Dodaj z powrotem kurczaka i podgrzej całość.
- Podawaj z makaronem ryżowym, posypane łyżką pokruszonych orzechów nerkowca.
Dania takie jak tadżin mogą brzmieć egzotycznie, ale wszystkie składniki kupisz w zwykłym sklepie. Odchudzanie nie musi być nudne.
📅 Szukasz zawodów? Sprawdź kalendarz biegów



