Test sprawności biegacza: 9 prób, które sprawdzą i poprawią formę

Test sprawności biegacza: 9 prób, które sprawdzą i poprawią formę

Test sprawności biegacza to 9 prób: core, siła, gibkość, równowaga, ruchomość, szybkość, wytrzymałość i wydolność. Normy wiekowe i ćwiczenia na poprawę.

Formę biegacza najlepiej sprawdzić zestawem 9 prób, które oceniają siłę korpusu, górnej i dolnej części ciała, elastyczność, równowagę, ruchomość stawów, szybkość, wytrzymałość oraz siłę aerobową. Test sprawności biegacza to sprawdzian całego ciała, a nie tylko pomiar czasu stoperem. Przy każdej próbie znajdziesz normy w trzech poziomach (super, dobrze, słabo) oraz ćwiczenie, które poprawi słaby wynik.

Jak korzystać z testu sprawności

Stoper mówi tylko o części przygotowania biegacza. Równie ważne są elastyczność, wyczucie równowagi i zwrotność. Każda z dziewięciu prób poniżej ma tabelę wyników. Jeśli w którejś wypadniesz słabo, sięgnij po ćwiczenie z części „Jak poprawić wynik”. W tabelach oznaczenie (K) dotyczy kobiet, a (M) mężczyzn.

1. Siła korpusu: deska (mostek)

Silny korpus, czyli mięśnie brzucha, pleców i pośladków, zapewnia biegaczowi stabilność, moc i wytrzymałość. Słaby korpus nie utrzyma miednicy we właściwym ustawieniu, przez co biodra, kolana i kostki przestają pracować w optymalnej linii. Rośnie wtedy ryzyko kontuzji, a mięśnie muszą mocniej pracować przy amortyzacji lądowania i szybciej się męczą.

Test: deska

Przyjmij podpór przodem na przedramionach i palcach stóp. Ciało ma tworzyć prostą linię od głowy do kostek. Zmierz, jak długo utrzymasz idealną pozycję bez ruszania biodrami.

WynikCzas w poprawnej desce
Superponad 2 minuty
Dobrzeokoło 90 sekund
Słabomniej niż 90 sekund

Jak poprawić wynik: rowerek w siadzie

Połóż się na plecach, ramiona ułóż wzdłuż boków, nogi wyprostuj i unieś pięty na około 15–20 cm nad podłogę. Unieś tułów do siadu, jednocześnie zginając lewą rękę i prawą nogę, a kolano przyciągnij jak najbliżej klatki piersiowej. Wróć do pozycji wyjściowej, nie odkładając nóg na podłogę, i powtórz ruch drugą ręką i nogą. Obie strony to jedno powtórzenie. Wykonaj do 20 powtórzeń.

2. Siła górnej części ciała: pompki

Mocniejsza górna część ciała pomaga biegaczowi utrzymać poprawną technikę, a to poprawia ekonomię ruchu, czyli efektywność wykorzystania tlenu podczas biegu. Im bardziej ekonomiczny biegacz, tym mniej tlenu zużywa i tym dłużej utrzyma zadane tempo.

Test: pompki

Wykonaj tyle pompek, ile zdołasz. Liczą się tylko powtórzenia zrobione bez wyginania bioder.

Wynik20–29 lat30–39 lat40–49 lat50+ lat
Super>23 (K), >30 (M)>22 (K), >25 (M)>18 (K), >21 (M)>15 (K), >18 (M)
Dobrze12–22 (K), 17–29 (M)10–21 (K), 13–24 (M)8–17 (K), 11–20 (M)7–14 (K), 9–17 (M)
Słabo0–11 (K), 0–16 (M)0–9 (K), 0–12 (M)0–7 (K), 0–10 (M)0–6 (K), 0–8 (M)

Jak poprawić wynik: pompki z przetaczaniem piłki

Wykonaj pompkę z podudziami opartymi na piłce do ćwiczeń. Następnie przyciągnij kolana do klatki piersiowej, przetaczając piłkę w jej kierunku. Zrób 2–3 serie po 10–25 powtórzeń z 30-sekundową przerwą między seriami.

3. Siła dolnej części ciała: przysiady

Bieg to powtarzalny ruch, w którym ciągle pracują te same mięśnie, więc część z nich wzmacnia się znacznie bardziej niż inne. Nierównowaga między przeciwstawnymi grupami, na przykład mięśniem czworogłowym i dwugłowym uda, może prowadzić do naderwań mięśni i bólu kolan. Trening siłowy jest sposobem na wyrównanie tych dysproporcji.

Test: przysiad do krzesła

Ustaw krzesło za sobą i schodź w przysiad, aż pośladki dotkną siedziska, po czym wróć do stania. Zrób tyle przysiadów, ile zdołasz w poprawnej pozycji, czyli z kolanami niewychodzącymi przed linię palców stóp.

CZYTAJ  Bieg Grania Tatr
Wynik20–29 lat30–39 lat40–49 lat50+ lat
Super>43 (K), >49 (M)>39 (K), >45 (M)>33 (K), >41 (M)>27 (K), >35 (M)
Dobrze25–42 (K), 31–48 (M)21–38 (K), 29–44 (M)15–32 (K), 23–40 (M)10–26 (K), 18–34 (M)
Słabo0–24 (K), 0–30 (M)0–20 (K), 0–28 (M)0–14 (K), 0–22 (M)0–9 (K), 0–17 (M)

Jak poprawić wynik: wykroki z hantlami

Trzymaj hantle po bokach ciała. Zrób duży krok w przód i obniż biodra, aż kolano wykroczne zegnie się pod kątem prostym. Wróć do stania i powtórz drugą nogą. Wykonaj 3 serie po 5–10 powtórzeń z 60-sekundową przerwą między seriami.

4. Elastyczność: unoszenie nogi z taśmą

Rozciągnięte ciało pracuje efektywniej, łatwiej buduje wytrzymałość, ma większy zakres ruchu i szybciej się regeneruje. Przez rozciągnięte mięśnie krew przepływa sprawniej, dzięki czemu mięśnie, ścięgna i więzadła są lepiej odżywione i zdolne do większego wysiłku podczas biegu.

Test: naciąganie nogi

Połóż się na plecach i zegnij lewe kolano. Załóż taśmę na stopę i trzymając jej końce w obu dłoniach, wyprostuj nogę piętą w stronę sufitu. Przesuwaj dłonie po taśmie w górę, aż łokcie będą całkowicie wyprostowane. Powoli przyciągaj wyprostowaną nogę w stronę głowy, jak najbliżej potrafisz, i oceń kąt między udami.

WynikKobietyMężczyźni
Superwięcej niż 90 stopni, noga wyprostowanawięcej niż 45 stopni, noga wyprostowana
Dobrzewięcej niż 90 stopni, noga lekko zgiętawięcej niż 45 stopni, noga lekko zgięta
Słabomniej niż 90 stopnimniej niż 45 stopni

Jak poprawić wynik: rozciąganie biegacza przy ścianie

Stań pośladkami przy ścianie, ze stopami 15–30 cm od niej. Pochyl się i oprzyj dłonie o podłogę, a jeśli nie sięgasz, o pudełko lub inne podwyższenie. Żeby utrudnić ćwiczenie, przysuń stopy bliżej ściany. Utrzymaj pozycję przez 30–60 sekund, odpocznij 30 sekund i wykonaj łącznie 3 powtórzenia. Rozciąganie rób po biegu.

5. Równowaga: pozycja bociana

Bieganie to ciągłe utrzymywanie równowagi na jednej stopie. Za stabilność odpowiadają zakończenia nerwowe w stawach i mięśniach, czyli proprioceptory, które odbierają sygnały o zmianie położenia ciała. Lepsze wyczucie równowagi zwiększa sprawność proprioceptorów, więc bieg staje się płynniejszy i szybszy. Równowaga, nad którą się nie pracuje, pogarsza się z wiekiem.

Test: pozycja bociana

Oprzyj prawą stopę o lewe udo, z kolanem skierowanym w bok. Mierz czas, aż poruszysz stopą nogi podporowej albo stracisz równowagę. Powtórz na drugiej nodze i oblicz średnią z obu prób.

WynikCzas
Superponad 50 sekund
Dobrze26–49 sekund
Słaboponiżej 25 sekund

Jak poprawić wynik: przysiad na jednej nodze z piłką

Stań plecami do piłki do ćwiczeń opartej o ścianę. Unieś prawą stopę i zrób przysiad na lewej nodze. Wróć do stania, nie odstawiając prawej stopy na podłogę.

6. Ruchomość stawów: przysiad z gryfem nad głową

Ruchomość stawów to nie to samo co elastyczność mięśni. Ruchomość decyduje o efektywności ruchu w stawach takich jak skokowy, kolanowy i biodrowy. Gdy zakres ruchu w stawie jest za mały, organizm nadrabia go dodatkową pracą mięśni, co często kończy się przeciążeniem i kontuzją.

CZYTAJ  Bieg na 10 km: 10 porad i gotowy plan na 8 tygodni do życiówki

Test: przysiad z gryfem

Stań w lekkim rozkroku i trzymaj lekki gryf nad głową w wyprostowanych ramionach. Zejdź w możliwie najgłębszy przysiad, nie przesuwając gryfu do przodu. Wykonaj dwa powtórzenia, a potem powtórz test z piętami opartymi na 5-centymetrowym podwyższeniu.

WynikKryterium
Superstopy płasko na ziemi, tułów równoległy do podudzi przez cały test, uda poniżej linii równoległej do podłoża, kolana w jednej linii ze stopami, bez uciekania na boki
Dobrzepozycję opisaną wyżej utrzymujesz tylko z piętami na podwyższeniu
Słabonie utrzymujesz tej pozycji nawet z piętami na podwyższeniu

Jak poprawić wynik: wyprost z przysiadu

Stań w lekkim rozkroku, zejdź do przysiadu i złap palce stóp. Z prostymi ramionami obniż biodra i wypchnij klatkę piersiową w górę. Unieś nad głowę najpierw jedno, potem drugie wyprostowane ramię, tak by ułożyły się w literę Y. Wstań, nie zginając ramion. Wykonaj 10 powtórzeń.

7. Szybkość: bieg na 400 metrów

Szybkość daje życiówki i wygrane na zawodach, ale trening szybkościowy pomaga też unikać kontuzji. Sprint wymaga od mięśni maksymalnej pracy w ułamku sekundy. Generowanie mocy maksymalnej wzmacnia i buduje mięśnie, przez co stają się bardziej odporne na przeciążenia niż przy samych długich, spokojnych wybieganiach. Przed każdym sprintem obowiązkowa jest rozgrzewka.

Test: 400 metrów na maksa

Wybierz się na stadion lekkoatletyczny albo odmierz 400-metrowy odcinek na swojej zwykłej trasie. Rozgrzej się 10-minutowym truchtem i gimnastyką, a potem zmierz czas pokonania 400 m maksymalnym wysiłkiem.

WynikKobietyMężczyźni
Superponiżej 60 sekundponiżej 55 sekund
Dobrze60–70 sekund55–65 sekund
Słabo71 sekund i więcej66 sekund i więcej

Jak poprawić wynik: ćwiczenia szybkościowe

Prędkość biegu rośnie na dwa sposoby: przez zwiększenie częstotliwości kroków albo przez ich wydłużenie. Pierwsze ćwiczenie uczy mózg i mięśnie bardzo szybkiej komunikacji, co poprawia częstotliwość. Drugie wzmacnia mięśnie dwugłowe uda i pośladkowe, co wydłuża krok.

  • Szybkie kroczki: na odcinku 5 m zrób jak najwięcej jak najkrótszych kroków, najszybciej jak potrafisz. Przejdź marszem 5 m i powtórz. Wykonaj 3 serie po 5 powtórzeń z 30-sekundową przerwą między seriami.
  • Bieg na prostych nogach: przebiegnij 30 m z nogami wyprostowanymi w kolanach, stawiając jak najdłuższe kroki. Odpocznij 60 sekund. Powtórz 5 razy.

8. Wytrzymałość: 30-minutowa tempówka na bieżni

Wytrzymałość to zdolność kilku układów organizmu do wspólnej pracy. Składają się na nią pojemność serca (ilość natlenionej krwi pompowanej do mięśni przy każdym uderzeniu), siła i efektywność mięśni (umiejętność wykorzystania tlenu do produkcji energii potrzebnej do skurczu i rozkurczu), metabolizm (zamiana tłuszczów i węglowodanów w energię oraz usuwanie produktów przemiany materii odpowiedzialnych za zmęczenie) i układ nerwowo-mięśniowy (sposób, w jaki mózg komunikuje się z mięśniami i nimi steruje). Każdy bieg rozwija wytrzymałość, ale do śledzenia postępów potrzebny jest test powtarzany za każdym razem w podobnych warunkach.

Test: tempówka na bieżni mechanicznej

  1. Ustaw nachylenie bieżni na 1% i rozgrzej się 10-minutowym truchtem.
  2. Biegnij przez 30 minut w mocnym tempie, na 85% swoich możliwości. To nieco wolniej niż najlepsze tempo na 10 km, a na subiektywnej skali trudności od 1 do 10 odpowiada wysiłkowi na poziomie 8.
  3. Truchtaj 5 minut. Zapisz dystans pokonany w ciągu 30 minut biegu tempowego.
CZYTAJ  Plan treningowy na regenerację po sezonie startowym
Wynikdo 35 lat35–50 lat50+ lat
Super>7,4 km (K), >8,4 km (M)>6,7 km (K), >7,7 km (M)>6,1 km (K), >6,5 km (M)
Dobrze6,4–7,3 km (K), 6,7–8,3 km (M)6,1–6,6 km (K), 6,2–7,6 km (M)5,3–6,0 km (K), 5,6–6,4 km (M)
Słabo<6,4 km (K), <6,7 km (M)<6,1 km (K), <6,2 km (M)<5,3 km (K), <5,6 km (M)

Jak poprawić wynik: interwały

Wybierz dwa z trzech poniższych treningów i wykonuj je w ciągu tygodnia, z co najmniej jednym dniem przerwy między nimi.

  1. Odcinki 400 m: biegnij 400 m w tempie na 5 km z 30-sekundową przerwą między odcinkami. Przy słabym wyniku testu zrób 8 powtórzeń, przy dobrym 10, przy super 12.
  2. Odcinki 1500 m: biegnij 1500 m w tempie o 20 sekund wolniejszym niż tempo na 5 km. Przy słabym wyniku zrób 3 powtórzenia, przy dobrym 4, przy super 8.
  3. Tempówka 12 minut: przy słabym wyniku wykonaj jedną 12-minutową tempówkę na 85% możliwości, przy dobrym dwie, przy super trzy.

9. Siła aerobowa: test schodkowy

Bieganie stale w tym samym, komfortowym tempie sprawia, że układ krążenia zwykle nie osiąga pełnej sprawności. Żeby podnieść wydolność aerobową, trzeba czasem wyjść poza strefę umiarkowanego wysiłku i zmusić serce do pracy na najwyższych obrotach. Serce reaguje na wyzwania jak każdy mięsień: staje się silniejsze, pompuje więcej krwi przy jednym uderzeniu i dostarcza więcej tlenu pozostałym mięśniom, które mogą wtedy dać z siebie więcej.

Test: wchodzenie na stopień

Najdokładniejszą miarą wydolności aerobowej jest badanie VO2max, ale prosty test schodkowy daje całkiem wiarygodną ocenę stanu serca. Znajdź stopień o wysokości około 30 cm. Przez 3 minuty wchodź na niego i schodź w równym, energicznym tempie, około 24 wejść na minutę. Po 3 minutach usiądź i od razu zmierz tętno, licząc uderzenia na tętnicy szyjnej przez pełną minutę.

Wynik18–25 lat26–35 lat36–45 lat46–55 lat56–65 lat66+ lat
Super<93 (K), <84 (M)<94 (K), <86 (M)<96 (K), <90 (M)<101 (K), <93 (M)<103 (K), <96 (M)<105 (K), <102 (M)
Dobrze94–110 (K), 85–100 (M)95–111 (K), 87–103 (M)97–119 (K), 91–106 (M)102–124 (K), 94–112 (M)104–126 (K), 97–115 (M)106–130 (K), 103–118 (M)
Słabo>111 (K), >101 (M)>112 (K), >104 (M)>120 (K), >107 (M)>125 (K), >113 (M)>127 (K), >116 (M)>131 (K), >119 (M)

Wartości w tabeli to liczba uderzeń serca na minutę zaraz po zakończeniu testu.

Jak poprawić wynik: podbiegi

Bieg pod górę angażuje znacznie więcej włókien mięśniowych niż bieg po płaskim, dlatego podbiegi skutecznie podnoszą wydolność aerobową. Rób taki trening raz w tygodniu.

Znajdź niezbyt stromy podbieg o długości około 400 m. Po 10-minutowej rozgrzewce wbiegnij na górę równym tempem na 85% możliwości, nieco wolniej niż w tempie na 10 km. Zbiegnij truchtem na dół i odpocznij około minuty. Przy słabym wyniku testu zrób 6 powtórzeń, przy dobrym 8, przy super 10.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

You May Also Like